مصطفى النوراني الاردبيلي
272
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مىريزد ، رفع ورمهاى بلغمى ، ورم زانو و ورمهاى گرم مفيد است و مضمضه پوست تازه آن كه در سركه پخته باشند براى رفع درد دندان و گرد برگ خشك آن براى خشك كردن جراحتها و زخمها و سوختگى آتش نافع است . ضماد پوست سوخته آن خشك كننده است و براى رفع رطوبت متعفن زخمها نافع است . « 1 » صنوبر ( كاج ) مشخصات : درختى است بلند مخروطى شكل ، برگهاى آن سوزنى كوتاه كه در سطح زيرين برگ دو خط موازى سفيد ديده مىشود . گلهاى آن پايه بهصورت شاتونهاى نر و ماده روى شاخههاى يك ساله ظاهر مىشوند . ميوه آن بهصورت مخروطهاى قائم كه نوك آن به طرف بالا و فلسهاى آن بتدريج كه ميوه مىرسد ، بهصورت منفصل و جدا از هم درمىآيد و پس از رسيدن دانهاش مىافتد . در قسمتى از معجونى كه جبرئيل بر پيغمبر صلى الله عليه و آله نازل كرد چنين آمده است : وقتى هيجده ماه بر آن گذشت به اذن خداوند مفيد است براى كسى كه بهق دارد مشابه برص مگر محل بهق شرطهدار شده و خون آمده ، از دارو به اندازه يك نخود برداشته و آن را با روغن بندق يا روغن بادام تلخ و يا روغن صنوبر آب داده پس از شكافى به بينى مىكشند و به مقدار قرصى برداشته با اين روغن و نمك به بدن خود مىمالد ولى در هر حال اين دارو را از جاى خود تغيير ندهد كه اگر مخالفت كند مخالفت خواهد شد و نافع نخواهد بود . « 1 » عربى : تنوب ، صنوبر صغير صنوبر را به فارسى درخت كاج و ناژو نيز نامند و نر آن ميوهاش بىمغز و قطران آن زبونتر از قطران شيرين است و ماده آن بزرگ و كوچك مىباشد و كوچك آن را صنوبر
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 3 ، ص 274 . ( 1 ) - بحار ، ج 66 ، ص 258 .